ADS

Một số bổ sung cho các quy luật của Menđen

Các công trình về sự phát hiện các quy luật di truyền của Menđen trên đậu Hà Lan được công bố năm 1866; tuy nhiên người đương thời đã không hiểu được những giá trị mà Menđen đóng góp đã khiến ông bỏ dở công trình nghiên cứu.
Sau này nhiều phát hiện mới đã góp phần cũng cố và bổ sung cho các quy luật di truyền của Menđen:
  • Trường hợp di truyền ở các tính trạng trội lặn không hoàn toàn hoặc tính trạng đồng trội.
  • Trường hợp nhiều gen không alen tác động qua lại để hình thành một tính trạng (gọi tắc là tương tác gen). Những tính trạng do nhiều gen không alen quy định được gọi là tính trạng đa gen.
  • Trường hợp một gen tác động lên sự hình thành nhiều tính trạng.

1. Lai một tính trạng với tính trội không hoàn toàn

a. Thí nghiệm trên loài bông phấn (Mirabilis jalapa)

Pt/c: Bông phấn đỏ x Bông phấn trắng $\to$ $F_1$ 100% hoa hồng.
Cho các cây $F_1$ tự thụ phấn $\to F_2$: 1 Hoa đỏ : 1 hoa hồng : 1 Hoa trắng.

b. Nhận xét

Phân tích kết quả phân tính ở $F_2$ cho thấy các quy luật phân li của Menđen vẫn được nghiệm đúng.
  • Tính trạng trội là trội không hoàn toàn thì $F_1$ sẽ mang kiểu hình trung gian giữa bố và mẹ.
  • Số kiểu gen và số kiểu hình ở $F_2$ bằng nhau (3KG = 3 KH); tỉ lệ phân li KG và tỉ lệ phân li KH giống nhau (1:2:1).

2. Một trính trạng với tính trạng đồng trội

Ví dụ: Nhóm máu ABO ở người được quy định bởi 1 gen gồm 3 alen: $I^A, I^B và I^O$, trong đó $I^A$ và $I^B$ là hai alen đồng trội và trội hơn alen $I^O$ đã hình thành 4 kiểu hình là nhóm máu A, nhóm máu B, nhóm máu AB và nhóm máu O.
  • Kiểu hình nhóm máu A có kiểu gen: $I^AI^A$ và $I^AI^O$.
  • Kiểu hình nhóm máu B có kiểu gen: $I^BI^B$ và $I^BI^O$.
  • Kiểu hình nhóm máu AB có kiểu gen: $I^AI^B$.
  • Kiểu hình nhóm máu O có kiểu gen: $I^OI^O$.
Tính trạng nhóm máu ABO được gọi là nhóm máu đa alen (là tính trạng được quy định bởi một gen gồm nhiều hơn 2 alen).

3. Tương tác gen và tác động đa hiệu của gen


Bạn bè